Waterschapsverkiezingen 20 maart: het belang van je keuze voor onze vissen

De waterschappen houden water op peil, beschermen het land tegen hoog water en maken ons afvalwater schoon. Het beleid van de waterschappen is dus van groot belang voor onze wateren en voor de vissen die in deze wateren leven. Wat doen de waterschappen om vissen te helpen migreren en om de rivierkreeft te bestrijden? Dat hangt af van het bestuur. En daar wordt op 20 maart voor gestemd met de waterschapsverkiezingen. Wij checkten de verkiezingsprogramma’s!

Migratiemogelijkheden trekvissen en schade door rivierkreeften

Het beleid van waterschappen is van groot belang voor trekvissen omdat die tijdens hun migratie op veel plekken obstakels tegenkomen. Trekvissen leggen grote afstanden af om bij hun paaigronden te komen, bijvoorbeeld van de zee naar de binnenwateren. Ze komen dan barrières zoals sluizen, gemalen, stuwen en waterkrachtcentrales tegen. Dat maakt het voor trekvissen lastig om hun paai- en opgroeigronden te bereiken. Ook worden vissoorten die niet per se trekvissen zijn, door dit soort constructies belemmerd. Zo worden populaties bijvoorbeeld van elkaar gescheiden of zit een bepaalde populatie vast in een gebied dat misschien niet de ideale leefomstandigheden heeft. Waterbeheerders kunnen vismigratie-voorzieningen installeren, of een vismigratiebeleid bij sluizen invoeren om vismigratie mogelijk te maken.

Waterschappen beslissen ook over de kwaliteit van het water en het ecosysteem. Ze moeten bijvoorbeeld soorten die niet in het ecosysteem thuishoren, de zogenaamde invasieve soorten, bestrijden. Een bekende invasieve soort is de muskusrat. Een minder bekende invasieve soort is de Amerikaanse rivierkreeft. Deze rivierkreeft is een bedreiging voor het zoetwater ecosysteem door het wegknippen van waterplanten. Bovendien vernielen de rivierkreeften met hun graafgedrag de kades en dijken. Natuurlijke vijanden heeft de invasieve rivierkreeft nauwelijks dus moet er beleid zijn om ze te bestrijden. Op dit moment is er nog geen effectief beleid om deze soorten te bestrijden of te beheersen.

Waterschapsverkiezingen en partijen 

Aan de waterschapsverkiezing doen landelijke bekende partijen mee, zoals VVD, CDA en ChristenUnie, maar ook landelijke waterschapspartijen, zoals Water Natuurlijk (gesteund door D66, GroenLinks en natuurorganisaties) en de Algemene Waterschapspartij (AWP). Andere partijen doen alleen in een bepaalde waterschap mee.

Wat zeggen de verschillende partijen over vismigratie en bestrijding rivierkreeften?

We onderzochten het verkiezingsprogramma van de partijen in verschillende waterschappen. Mogelijk wijkt het standpunt van de partij in je eigen waterschap een beetje af. Wil je een stemadvies hebben op basis van alle onderwerpen, vul dan de Stemwijzer in!

 

De Algemene Waterschapspartij (AWP) vindt dat de waterschappen zich gezamenlijk sterk moeten maken om het probleem van de invasieve rivierkreeften met gerichte maatregelen te beheersen. De partij zegt een voorstander te zijn van beroepsvisserij op de invasieve rivierkreeft. De rivierkreeft kan dan worden gebruikt voor consumptie.

De AWP wil vismigratie bevorderen en wil daarom dat waterschappen een tijdsplan maken om aan te geven hoe het watersysteem volledig bereikbaar wordt gemaakt voor vissen.

Water Natuurlijk wil natuurgebieden beschermen tegen invasieve soorten zoals Amerikaanse rivierkreeften. WN geeft niet aan op welke manier zij van plan zijn om deze bescherming te bieden.

Water Natuurlijk geeft aan dat ze vispassages bij stuwen aanleggen en gemalen en waterkrachtvoorzieningen visvriendelijk te maken. Hiermee willen zij dus concrete oplossingen bieden voor trekvissen om veilig te kunnen migreren.

ChristenUnie geeft prioriteit aan het bieden van een oplossing voor de schade die de invasieve rivierkreeften veroorzaken. De partij geeft daarbij nog niet specifiek aan op welke manier zij dat willen doen.

Een aandachtspunt voor de ChristenUnie is om een betere visstand te realiseren. Het aanpassen van gemalen en stuwen zodat vissen veilig kunnen passeren is hier een onderdeel van.

VVD geeft aan zich zorgen te maken over de aantasting van de natuur door de invasieve rivierkreeften. De partij geeft niet aan of zij concrete plannen hebben om de schade tegen te gaan.

De VVD heeft geen specifiek standpunt over vispassages.

PvdD is tot dusver geen voorstander geweest van het wegvangen van de invasieve rivierkreeften. De partij heeft de voorkeur voor biologische bestrijding middels predatoren van de jonge kreeften. In het huidige verkiezingsprogramma staat niet duidelijk aangegeven of zij inmiddels wel plannen hebben een oplossing te zoeken voor de schade die rivierkreeften aanrichten. Wel is duidelijk dat de partij de verhuur van de visrechten in de waterschappen wil stoppen en nog steeds tegen het bestrijden van gravende dieren is.

Wat betreft migratiebarrières wil de partij dat sluizen en gemalen aangepast worden, zodat vissen erlangs kunnen zwemmen.

CDA geeft aan een meldpunt voor schade door invasieve rivierkreeften te willen. Wat er vervolgens wordt gedaan met de meldingen, is onduidelijk.

CDA vind het belangrijk om watergangen duurzaam in te richten en om indien nodig vispassages aan te leggen.

PvdA noemt de bedreiging door invasieve rivierkreeften niet.

De PvdA geeft aan te willen investeren in vispassages zodat vissen veilig kunnen migreren. Dit is een onderdeel van hun speerpunt om prioriteit te geven aan het behoud en verbeteren van biodiversiteit. Tevens vindt de partij dat beroepsvisserij aan banden gelegd moet worden, voornamelijk om bedreigde soorten (met name de paling) te beschermen.

50PLUS noemt de Amerikaanse rivierkreeften niet in hun partijprogramma.

Met betrekking tot migratiebarrières, geeft zij aan onder andere vistrappen te willen aanleggen ten behoeve van vismigratie.

SGP benoemt geen plannen op het gebied van rivierkreeft in zijn verkiezingsprogramma. Uit het beleid op het gebied van muskusratten en bevers blijkt wel dat zij niet tegen maatregelen zijn die mogelijk nodig zijn om de schade te beperken.

De partij geeft aan dat zij actief willen bijdrage aan de migratie van vissen. Zo willen zij bijdragen aan de ontwikkeling van vispassages of voorzieningen bij gemalen die de paalmogelijkheid vergroten. Dat de vis hiervan profiteert staat hierbij voorop.