Aflevering 3: Nederland is niet het braafste jongetje van de klas

Serie: Palingpolitiek in Europa

Europese landen zijn verplicht om maatregelen te nemen voor verbetering van de palingstand. Dat is hard nodig, want het gaat niet goed met deze vis. Zijn toestand is zelfs kritiek, zegt de Europese Commissie. Good Fish Foundation start een serie over de Europese wetgeving voor de paling. Hoe werkt die? Wat gaat er goed? En wat niet? Onlangs maakte Brussel bekend dat de regels effectiever moeten. Good Fish Foundation loodst de lezer in 10 afleveringen door het complexe speelveld van internationale en nationale regels heen. Deze serie is mede mogelijk gemaakt met steun van de Nationale Postcode Loterij.

Nederland is niet het braafste jongetje van de klas

In de Europese Unie wijzen landen nog weleens naar elkaar met het beschuldigende vingertje. Of het nu gaat om de verdeling van gelden, het verspreiden van asielzoekers of de verdeling van hoge baantjes. We zijn een eenheid, maar iedereen vecht ook voor zichzelf. Het is natuurlijk ook niet eenvoudig om de belangen van al die 27 lidstaten op één lijn te krijgen. En dat is voor paling niet anders.

De Europese Aalverordening is alleen van toepassing op lidstaten waar paling voorkomt en dat zijn er 22. Maar er is voor deze 22 geen aanleiding om elkaar de maat te nemen, want bijna allemaal (inclusief Nederland) hebben ze hun doelen niet behaald. Dat blijkt uit een evaluatie die de Europese Commissie eerder dit jaar presenteerde. De landen krijgen een dikke onvoldoende.

Doelstelling in de Europese palingwetgeving is om te verzekeren dat 40% van volwassen paling (schieraal) naar zee kan zwemmen, ook wel uittrek genoemd, zodat de soort zich kan voortplanten in de Sargassozee. Maar 40% van wat precies? Wel, het gaat om 40% van de hoeveelheid paling die er was toen de mens nog niet zo’n grote invloed op zijn omgeving had als in de huidige tijd, waar er niet zo veel natuur meer is. Zo’n doelstelling is natuurlijk knap ingewikkeld. Landen hebben schattingen moeten maken van hun historische palingniveaus en dat vergt het nodige rekenwerk en de nodige aannames.

Slechts twee landen hebben de doelstelling van 40% uittrek bereikt: Ierland en Estland, waarbij van Estland wordt betwijfeld of de cijfers kloppen. Duitsland, Spanje en Groot-Brittannië hebben hun doelen gedeeltelijk bereikt (in sommige gebieden wel, in andere niet). Maar de overgrote meerderheid heeft de 40% niet gehaald of kan niet onderbouwen hoe ze hebben gepresteerd. Nederland zit maar op 12% en heeft dus heeft de 40% ook nog lang niet gehaald.

Drie landen hebben zelfs niet eens een (verplicht!) Aalbeheerplan met maatregelen bij de EU ingeleverd. Dat zijn Slovenië, Kroatië en Bulgarije. Die moeten hoe dan ook op het strafbankje plaatsnemen. Volgens de Aalverordening moeten zij hun visserij nu met 50% verminderen, maar tot op heden zijn er geen sancties tegen hen genomen.

Al met al natuurlijk een teleurstellende uitkomst na al die jaren dat de Aalverordening al van kracht is. Volgens de Europese Commissie is de toestand van de paling nog steeds kritiek. Het is daarom belangrijk dat de lidstaten veel meer gas gaan geven en werk maken van bescherming en herstel van het palingbestand. De Good Fish Foundation zet zich in om de landen te houden aan hun verplichtingen. Daarvoor zetten wij ons in met lobby en campagnes in Nederland en in Brussel en trekken we gezamenlijk op met onze Europese zusterorganisaties.